Taalontwikkeling & meer talen
Een goede basis in de thuistaal is belangrijk voor het aanleren van het Nederlands.
- Taalontwikkeling en de cultuur thuis
- Hoe leert een kind meer talen
Taalontwikkeling en de cultuur thuis
De situatie binnen het gezin heeft invloed op de taalontwikkeling van kinderen. De culturele achtergrond van thuis bepaalt grotendeels hoe de taalontwikkeling bij kinderen vanaf de geboorte verloopt.
Of er binnen het gezin veel of juist weinig wordt gesproken, maakt uit voor het aanleren van de taal. Kinderen horen en leren door die situatie de moedertaal op een bepaalde manier. Je ziet dit terug in de verwerving van een tweede of derde taal. Een goede basis in de thuistaal is belangrijk voor het aanleren van het Nederlands.
In Nederland is de algemene opvatting dat allochtone kinderen hun thuistaal maar moeten vergeten als ze naar het basisonderwijs gaan. Ouders krijgen vaak het advies om thuis alleen Nederlands te praten. Dit is in veel gevallen echter af te raden, bijvoorbeeld als de ouders zelf niet goed Nederlands spreken.
Er is een verschil hoe de taalont-wikkeling verloopt bij verschillende culturen. In Nederland zijn we bijvoorbeeld gewend om bij alles wat we doen veel te praten. Het culturele uitgangspunt is dat we 'bovenop de ontwikkeling van kinderen zitten'. Die cultuur kun je niet zomaar vertalen naar de opvoeding van kinderen uit andere culturen.
Het ongunstig afschilderen van thuistalen heeft invloed op het zelfbeeld van kinderen. Ze kunnen het gevoel krijgen dat hun culturele achtergrond minder aanzien heeft, wat weer tot een negatief zelfbeeld zou kunnen leiden.
Door een positieve houding over meertaligheid krijgen meertalige kinderen de boodschap dat ze mogen zijn zoals ze zijn. Dit geeft een meer vruchtbare bodem voor onder andere het behalen van schoolsucces en zorgt voor een positief ik-beeld. Ook neemt het onderlinge vertrouwen tussen school en kind of ouders en kind er door toe. Een nieuwe taal leert een kind makkelijker als er met respect over de thuistaal wordt gesproken. Wanneer de ontwikkeling in de eerste taal niet (meer) goed verloopt, zal het leren van de Nederlandse taal moeilijker gaan.
Hoe leert een kind meer talen
Meerdere talen aanbieden hoeft geen probleem te zijn. De eerste vraag die ouders zich moeten stellen is: kunnen we de talen op gelijk niveau van elkaar aanbieden. Op welk niveau spreken wij de verschillende talen zelf? Voor een goede taalontwikkeling van het kind is het beter als vader en moeder allebei de taal met het kind spreken die ze zelf voldoende beheersen; welke die dan ook is. In die taal kun je jezelf het best uitdrukken; dat is je 'hartetaal', de taal van je hart.
Ouders die meerdere talen op gelijkwaardig niveau met elkaar spreken, kunnen deze talen zonder probleem aan de kinderen aanbieden. Maar doe dat wel consequent in bepaalde situaties of door bepaalde personen. Je kan daarbij de 'één persoon - één taal strategie', of de 'één situatie - één taal strategie' toepassen. Een kind opvoeden in een taal die je zelf maar beperkt machtig bent, is niet aan te raden.
Het praten van Nederlands en een andere taal kan door elkaar lopen. Kinderen die vanaf de geboorte twee talen aangeboden krijgen, leren die talen net zo goed als kinderen die één taal leren. Het is wel belangrijk dat de talen op een goede manier worden aangeboden. Spreken beide ouders nauwelijks Nederlands dan zouden ze het beste het kind op jonge leeftijd op een peuterspeelzaal kunnen plaatsen en Nederlandse programma's laten zien. Leert het kind het Nederlands als een tweede taal (boven op de eerste moedertaal), dan is het gunstiger dat hij zo vroeg mogelijk veel en correct Nederlands krijgt aangeboden.